Πατήρ Παΐσιος και Αυγουστίνος Καντιώτης
1η Ἐπιστολὴ
Τὴν ἐπιστολὴ αὐτὴ τὴ στέλνει, τὸ 1959, ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Στομίου Κονίτσης (Ν. Ἰωαννίνων) πρὸς τὸν Γεώργιο Μάϊπα. Ὁ Ἅγιος φαίνεται πολὺ ἀνήσυχος καὶ στενοχωρημένος γιατί ἦρθε στὴν Κόνιτσα ἕνας ἄνθρωπος μὲ αἱρετικὰ φρονήματα, ὀπαδὸς τοῦ κακόδοξου Ἀπόστολου Μακράκη («μακρακιστής»). Ζητάει, ἐπειγόντως, τὴν βοήθεια τοῦ Πατρὸς Αὐγουστίνου, ἐλπίζοντας ὅτι μέσῳ τῆς «Σπίθας» θὰ πιέσει τοὺς δεσποτᾶδες νὰ μὴν δίνουν ἄδεια κηρύγματος σὲ μακρακιστές, ὥστε νὰ μὴν πλανοῦν τὸν κόσμο.
Ὁ π. Παΐσιος ἐνημερώνει τὸν Γεώργιο Μάϊπα ὅτι ὁ αἱρετικὸς αὐτὸς ποδοπατεῖ τὸ θεσμὸ τῆς νηστείας. Εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι τὸν ἀποκαλεῖ «Λύκο» μὲ κεφαλαῖο λάμδα! Ἐκτὸς αὐτοῦ, ὁ Ἅγιος ἀποκαλεῖ «σφηκοφωλιὰ» τὴν «Ἐκκλησία» τῶν Εὐαγγελικῶν της Κόνιτσας ποὺ εἶχε προσηλυτίσει 80 οἰκογένειες! Μὲ πολὺ προσπάθεια, κατόρθωσε, ὁ π. Παΐσιος, νὰ ἀποσπάσει τοὺς συμπατριῶτες του ἀπὸ τὰ νύχια αὐτῶν τῶν αἱρετικῶν.
Στὴν ἐπιστολὴ αὐτὴ ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀποκαλεῖ τὸν Πατέρα Αὐγουστῖνο «Νέο Χρυσόστομο» τῆς Ἐκκλησίας καὶ δηλώνει πρόθυμος νὰ τεθεῖ στὴν ὑπηρεσία του «θὲάρεστου ἔργου» ποὺ ἐκεῖνος ἐπιτελεῖ!
Ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστολή, δακτυλογραφημένη:
Ἐν Ἱ.Μ. Στομίου τῇ 19-10-59
Ἐν Χριστῷ ἀδελφέ Γεώργιε, χαῖρε ἐν Κυρίῳ πάντοτε.
Πολύ ἐπιθυμῶ νά σᾶς συν αντήσω καί θά ἐπιδιώξω, διότι ἔχω τήν ἐντύπωσιν ὅτι θά σᾶς φανῶ χρήσιμος στό θεάρεστονἔργον τοῦ Πατρός Αὐγου-στίνου. Στάς 16 τοῦ μηνός εἶχε καταφθάση καί στήν πατρίδα μας Κόνιτσα ὁ προβατόσχημος Λύκος Χ. Κ. (Μακρακιστής) καί διένειμε καί βιβλία, ἀφού τούς πρόσφερνε τό φαρμάκι τῆς πλάνης καμουφλαρισμένο. Ὁ Δεσπότης ἀπουσίαζε. Ὁ Ἱεροκύρηξ βλέποντας νά ἔχει ἄδειες Ἀρχιερέων, κ.τ.λ. τοῦ ἔδωσε [ἄδεια], τόν ἐπέτρεψε. Κάθε ἡμέρα ἤθελε νά κοινωνάη τά Ἅχραντα Μυστήρια, ἐνῶ ἀπό βρα-δύς, καθώς τόν παρακολουθούσαμε, ἔτρωγε κοκορέτσι (κρέας σούβλας). Δι’ αὐτό πολύ σᾶς παρακαλῶ, κάμετέ το γνωστό στόν Νέον Χρυσόστομον Πατέραν Αὐγουστῖνον. Πῶς δίδουν ἄδειαν οἱ Ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας μας στούς λύκους, διά νά ἁρπάζουν τά ἀρνάκια μέσα στά κέντρα;Ἔλεγε στούς καημένους πατριῶτας μας ὅτι δέν ἔχει καμιά σχέσιν ἡ Θεία Κοιν νία μέ τήν τροφήν κ.λ.π. Ἐνῶ ἡ Ἐκκλησία μας τόν Μακράκην τόν εἶχε ἀποκηρύξη. Εὐτυχῶς ἐδῶ προλάβαμε τό κακό. Ἔφυγε ἀμέσως, ἀφοῦ τοῦ ἔδωσα ἕνα γερό ξεσκόνισμα.Δέν προλάβαμε, ἀδελφέ μου, νά διαλύσωμε τήν σφηκοφωλεάν τῶν Εὐαγγελικῶν, ἄλλα ναυάγια παρουσιάζονται.Τελειώνο ντας, σᾶς στέλνω πολλάς εὐχάς τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας.
Μοναχός Παΐσιος Φιλοθεΐτης
2η Ἐπιστολὴ
Καὶ τὴν ἑπόμενη ἐπιστολὴ τὴ στέλνει, τὸ 1960, ὁ Γέρων Παΐσιος ἀπὸ τὴν Ι. Μ. Στομίου. Εἶναι μεγάλος ὁ πόνος του γιὰ τὴν «ἄθλια κατάσταση στὴν ὁποία βρίσκεται ἡ Ἐκκλησία» μας, γι’ αὐτὸ καὶ εὔχεται σὲ ἕναν κοινὸ φίλο τους «νὰ τὸν ἀξιώσει ὁ Θεὸς νά γίνει μὶκρός Πατὴρ Αὐγουστίνος»!
Ἐπίσης, ἐξομολογεῖται, ὁ π. Παΐσιος, στὸν Γεώργιο Μάϊπα, ὅτι στὸν Πα-τέρα Αὐγουστῖνο καὶ σὲ δυό-τρεῖς ἀκόμη εὐλαβεῖς ἀρχιμανδρῖτες ἐναποθέτει τὶς ἐλπίδες του γιὰ νὰ «ξεκαθαρίσει ἡ ἦρα ἀπό τό σὶτάρι» καὶ νὰ ἀναγεννηθεῖ ἡ Ἐκκλησία μας!
Ὁ Ἅγιος χάρηκε πολὺ ποὺ διάβασε τρία βιβλία του π. Χριστοφόρου Καλύ-βα ποὺ καυτηρίαζαν τὴ φαύλη κατάσταση τῆς τότε διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας. Τὰ βιβλία ἐκεῖνα εὐαγγελίζονταν τὴν δράση τοῦ κλήρου καὶ τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν κα-τεύθυνση τῆς κάθαρσης καὶ τῆς ἐξυγίανσης τῆς Ἐκκλησίας. Μάλιστα, ὁ Γέρων Παΐσιος δηλώνει ὅτι «λυπᾶται πολὺ» ποὺ δὲν τὰ εἶχε διαβάσει νωρίτερα, ἀφοῦ δὲν γνώριζε τὴν ὕπαρξή τους! Ἀνάλογο βιβλίο ἔχει γράψει καὶ ὁ Πατὴρ Αὐγου-στῖνος, τὸ «Ἐλευθέρα καὶ Ζῶσα Ἐκκλησία».
Ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστολή, δακτυλογραφημένη:
Ἐν Ἱ.Μ. Στομίου τῇ 10-10-60
Ἐν Χριστῷ ἀδελφέ Γεώργιε, χαῖρε ἐν Κυρίῳ πάντοτε καίἀγάλλου ἐν Αὐτῷ. Εὔχομαι ὑγείαν ψυχῆς καί σώματος, καθώς ἐγώ σωματικῶς ὑγιαίνω. Ἤθελα νά σᾶς ἐπισκεφθῶ, καθώςγνωρίζατε, ἀλλά δυστυχῶς δέν μπόρεσα πρός τό παρόν. Δι’ αὐτό ἐθεώρησα καλόν νά σᾶς γράψω δύο λόγια μέ τῆνεὐκαιρίαν πού θά ἔγραφα καί στόν ἀδελφόν Ἰωάννην. Μέτόν ἀδελφόν Ἰωάννην τά περάσαμε πολύ καλά. Ἔχω ὠφεληθῆ ἀρκετά.Εὔχομαι ὁ Κύριος νά τόν ἀξιώση νά γίνη μικρός Πατήρ «Αὐγουστῖνος», διότι γνωρίζετε τήν ἀθλίανκατάστασιν τῆς Ἐκκλησίας. Μοῦ ἔχει στείλη ὁ ἀδελφός Ἰωάννης τό «Φῶς ἤ φωτιά», ἐπίσης τό «Χωρίς μάσκα» καί τό «Ἀνορθώσατε τήν Ἐκκλησίαν». Πόσο λυπήθηκα πού δέν τά εἶχα διαβάση πιό γρήγορα, διότι τά ἀγνοούσα! Εὔχομαι ὁλοψύχως ὁ Πανάγα-θος Θεός νά τούς χαρίζη ὑγείαν μαζί μέ τόν Π. Αὐγουστίνον καί τόν Π. Χριστόφορον Καλύβαν, ἐννοώ, διότι σέ αὐτούς ὑπάρχει ἡ μόνη ἐλπίδα νά ξεκαθα-ρισθῆ ἡ ἦρα ἀπό τό σιτάρι, καθώς ἡ παροιμία λέγη. Αὐτά εἶναι τά νέα μου πρός τό παρόν καί ἐλπίζω νά συναντηθοῦμε ἴσως καί ξαφνικά καί θά τά εἰποῦμε στόμα πρός στόμα. Πολλάς εὐχάς στήν οἰκογένειάν σας, τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας, Διά τό παιδάκι πού σᾶς ἔλεγα λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ ἀδελφός Ἰωάννης ἤθελε νά τό συναντήση, τοῦ εἶχα εἴπη νά κατέβη κάποια ἡμέρα νά τό γνωρίσετε.
Μέ ἀγάπη Χριστοῦ Μ. Παΐσιος
3η Ἐπιστολὴ
Καὶ αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴ τὴ στέλνει ὁ Γέρων Παΐσιος ἀπὸ τὴν Ι. Μ. Στομίου. Σύμφωνα μὲ τὸν π. Διονύσιο Τάτση, ὁ Γέροντας Παΐσιος λέγοντας ὅτι ἀσχο-λεῖται μὲ «τὶς ἐργασίες τῆς Μάρθας», ἐννοεῖ «τις οἰκοδομικὲς ἐργασίες γιά τήν ἀνακαίνιση τῆς Μονῆς Στόμίου». Ἐπίσης, ζητάει ἀπὸ τὸν Γεώργιο Μάϊπα νὰ τοῦ στείλει ἕνα ἀντίτυπο ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς» ποὺ ἔχει ἐκδώσει ὁ Πάτὴρ Αὐγουστῖνος (μέσῳ τῆς Ἀδελφότητός του, τοῦ «Σταυροῦ»). Τοῦ δηλώ-νει ὅτι τὸ «διαφημίζει» αὐτὸ τὸ βιβλίο καὶ προτίθεται νὰ μοιράσει καὶ ἄλλα ἴδια βιβλίά στοὺς χριστιανούς.
Ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστολή, δακτυλογραφημένη:
Ἐν Ἱ.Μ.Στομίου τῇ 14-5-60 .
Ἐν Χριστῷ ἀδελφέ Γεώργιε, χαῖρε ἐν Κυρίῳ πάντοτε. Ἔλαβα τήν ἐπιστολήν σας καί ἐχάρηκα διά τήν ψυχικήν καί σωματικήν σας ὑγείαν. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ διά τήν εἰκόναν. Βοήθειά σας. Θά τήν βάλω σέ κορνίζαν διά νά τήν βλέπουν οἱ προσκυνηταί.Πολύ σᾶς παρακαλῶ νά μοῦ στείλετε ἕνα βιβλίο ἀκόμη τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, μέ τήν εὐκαιρίαν πού βρεῖτε κανέναν γνωστόν διά τήν Κόνιτσαν. Καί ὅταν παρουσιαστοῦν πολλοί, διότι τά ἔχω διαφημίση αὐτά τά βιβλία, θά σᾶς γράψω νά μοῦ στείλετε ἀνάλογα. Μάθε, ἔχω μεγάλον ἀγῶνα μέ τίς ἐργασιές τῆς Μάρθας, διότι ἄρχισα οἰκοδομές καί ἔτσι δέν μοῦ δίδεται καί ἡ εὐκαιρία διά πνευματικήν κίνησιν. Τό ἔργον ἐννοεῖται, ὅπως σᾶς ἔλεγα, ἄρχισα. Ὃλοι δείχνουν μεγάλην προθυμίαν. Πλὴν ὅμως ἡ εὐκαιρία δέν ὑπάρχη ἀπό ἐμέ διά νά ἔρχομαι εἰς ἐπαφήν τακτικά. Αὐτά εἶχα νά σᾶς γράψω καί τελειώνοντας σᾶς στέλνω πολλάς πολλάς εὐχάς τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας, καθώς στήν κυρίαν σας καί στά παιδάκια.
Μέ ἀγάπη Χριστοῦ Παΐσιος.
4η Ἐπιστολὴ
Σύμφωνα μὲ τὸν π. Διονύσιο Τάτση: «Ἡ κατωτέρω ἐπιστολή δέν φέρνει χρονολογία. Ἴσως νά ἔχει σταλεῖ μετά τό Πάσχα τοῦ 1961. Ἀνὰφέρεται στή διακίνηση μερικῶν βὶβλίων τοῦ πὰτρός Αὐγουστίνου, τά ὁποῖα πρὸμήθευε στό Γέροντα ὁ Γὲώργιος Μάϊπας». Ὁ Ἅγιος Πὰΐσιος μοιράζει στοὺς πιστοὺς τὰ βιβλία τοῦ Πατρὸς Αὐγουστίνου καὶ τὰ διαφημίζει! Στὴν ἐπιστολὴ αὐτή, ὁ Ἅγιος ἀποκαλεῖ τὸν Γεώργιο Μάϊπα: «Φάρον τοῦ Πὰτρός Αὐγουστίνου» ποὺ τὸν «ἔστησε στά ὡραῖα Ἰὦάννινα».
Ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστολή, δακτυλογραφημένη καὶ ἰδιόχειρη.
Χριστός Ἀνέστη! Ἐν Χριστῷ ἀδελφέ Γεώργιε, χαῖρε ἐν Κυρίῳ πάντοτε καί ἀγάλλου ἐν Αὐτῷ. Εὔχομαι τό Ἃγιον Φῶς τῆς Ἀναστάσεώς Του μέσῳ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, νά σᾶς φωτίζη πάντοτε, διά νά φωτίζετε τοὺς ἐν θαλάσσῃ εὑρισκομένους τῆς ἁμαρτίας, νά όδηγοῦνται ἀπό ἐσᾶς, τόν Φάρον τοῦ Πατρός Αὐγουστίνου, ὁ ὁποῖος σᾶς ἔστησε στά ὡραῖα Ἰωάννινα. Ἐπίσης εὔχομαι ὑγείαν ψυχῆς καί σώματος σέ σᾶς καί στήν εὑλαβεστά την οἰκογένειάν σας καί σᾶς εὐχαριστῶ πολύ πολύ γιά ὅλα. Τά βιβλία τά ἔδωσα καί σᾶς ἀποστέλλω τά χρήματα. Θά κάμω δέ γνωστόν στούς προσκυνητάς τά ὡραῖα αὐτά βιβλία, δείχνοντας τά δικά μου καί ὅταν μοῦ παραγγείλουν, θά σᾶς γράψω καί μοῦ στείλετε.Τελειώνοντας, σᾶς στέλλω πολλάς πολλάς εὐχάς τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας.
Ὁ ἀδελφός σας Παΐσιος ὁ ἐν μοναχοῖς ἐλάχιστος. Καί πάλιν ἐρῶ χαῖρε.
Υ.Γ. Θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά σᾶς στείλω καί μίαν εὐλογίαν διά νά πάρετε καραμελίτσες στά μικρά ἀγγελουδάκια, τώρα τίς χαρμόσυνες ἡμέρες τοῦ Πάσχα.
5η Ἐπιστολὴ
Τὴν ἐπιστολὴ αὐτὴ τὴν στέλνει, τὸ 1963, ὁ Γέρων Παΐσιος, ἀπὸ τὸ θεοβά-διστο Ὅρος Σινᾶ! Ἔχει ἐγκαταλείψει, πλέον, τὴν Κόνιτσα καὶ ἐγκαταβιώνει, στὸ κελὶ Τῶν Ἁγίων Γαλακτίωνος καί Ἔπιστήμης. Ζητάει νὰ μάθει κανένα «νέο ἀπὸ τὸν Γέροντα», δηλ. τὸν Π. Αὐγουστίνον. Στὴν ἐπιστολή του ἀποκαλύπτονται πολλὰ ἐνδιαφέροντα στοιχεῖα τῆς ζωῆς του στὴν ἔρημο. Λέει ὅτι τὸν πειράζει τὸ μεγάλο ὑψόμετρο στὸ ὁποῖο βρίσκεται (1500 μέτρα) γιατί δυσκολεύεται νὰ ἀνα-πνεύσει λόγῳ τῆς ἔλλειψης ὀξυγόνου. Ὡστόσο, νιώθει ἔντονη τὴν παρουσία τῆς Θείας Χάριτος!
Ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστολή, δακτυλογραφημένη:
Ἐν Ἡσυχαστηριῳ Ἁγίου Γαλακτίωνος τῇ 16-6-63.
Ἐν Χριστῷ ἀδελφέ Γεώργιε, χαῖρε ἐν Κυρίῳ πάντοτε. Εὔχομαι ὑγείαν κατ’ ἄμφω εἰς ὅλους σας, καθώς ἐγώ ὑγιαίνω χάριτι Θεοῦ. Τήν ἐπιστολήν σας ἔλαβα καί ἐχάρηκα πού ἔγινε καλά ἡ σύζυγός σας, καθώς καί ὅτι ὑγιαίνετε ὅλοι οἰκο-γενειακῶς. Εὔχομαι ὁ Κύριος, ὁ Μέγας Ἰατρός τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων, νά εἶναι στό σπίτι σας πάντοτε, διά νά μήν ὑπάρχη ἀνάγκη ἄλλου ἰατροῦ. Νά εἰπῆς στην κυρία Γιαννούλα νά μήν στενοχωρεῖται καθόλου, παρά νά ἐλπίζη καί νά δοξάζη τόν Θεόν γιά ὅλα καί ὁ Καλός Θεός πού φροντίζη διά τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ καί διά τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ, θά φροντίση καί διά τά κρίνα τά δικά της. Γράψε μου καί κανένα νέο ἀπό τόν Γέροντα, σχετικά. Ἐγώ δέν ἔχω τίποτε σχε-δόν. Λιγάκι τό ὑψόμετρο μέ πειράζη, διότι εἶναι στήν μονήν 1.500 [μέτρα]. Ἐδῶ πού μένω κοντά 2.000. Ἐκτός τούτου, δέν ἔχει καί όξυγόνο, διότι εἶναι τελείως γυμνό τό μέρος. Φυσικά δέν πρέπει νά γίνεται λόγος στούς δικούς μου, διά νά μήν στενοχωροῦνται. Ὃταν δέν φυσάει, αἰσθάνομαι πονοκέφαλον καί σάν νά μοῦ κρατιέται ἡ ἀναπνοή. Ἀλλά εὐτυχῶς πού εἶναι πλησίον πολύ ὁ Θεός καί τρέφει μέ τό οὐράνιο μάννα, τήν Θείαν Χάριν Του. Καί ἔτσι αἰσθάνομαι μεγάλη χαρά.
Ὁ κύριος Χρυσικός τί γίνεται; Πολλούς χαιρετισμοὺς. Ἐπίσης στην κυρίαν Χατζῆ, στήν Πανωραίαν καί Καλλιόπην καί ὅλους τούς γνωστοὺς. Στόν π. Κοσμᾶν τήν μετάνοιάν μου. Στόν π. Μάξιμον, π. Θωμᾶν καί στόν ἀγαπητόν μας π. Σωφρόνιον. Θὰ σοῦ ἔστελνα καὶ στὸν π. Σεβαστιανόν, ἀλλά φοβάμαι μὴ μὲ παρεξηγήσῃ. Πολύ θά σέ παρακαλέσω νά κάμης προσευχή μέ τά παιδάκια σου διά μίαν ὑπόθεσιν δική μου, διά νά μέ δυναμώση καί νά γίνει τό Πανάγιον Θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅ,τι ὁρίζη. Ἐπιφυλάσσομαι νά σᾶς γράψω πρός τό παρόν πε-ρισσότερα. Τό μόνο πού σᾶς γράφω εἶναι ὅτι ὁ Καλός Θεός ἐργάζεται. Νά μήν γίνεται, φυσικά, λόγος.
Μέ ἀγάπη Χριστοῦ Παΐσιος.
Μέ συγχωρεῖτε πού σᾶς γράφω βιαστικά.
ΔΙΔΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΑΓΙΟΥ ΠΑΪΣΙΟΥ
Στο βιβλίο αυτό περιλαμβάνονται αναμνήσεις του συλλέκτου των κειμένων και κάποιων άλλων γνωστών του από την γνωριμία τους με τον Άγιο Παΐσιο, μία εκτεταμένη συλλογή 123 γραμμάτων του Αγίου Παϊσίου προς διαφόρους παραλήπτας, αρκετές από τις οποίες αναπτύσσουν πολύ σοβαρά θεματα, και η ασματική ακολουθία του Αγίου που έγραψε η αείμνηστος Αδαμαντία Καβάγια-Πιπεράκη.
Με όσα γράφονται σε αυτό το βιβλίο συμπληρώνεται η εκτεταμένη περί του Αγίου Παϊσίου βιβλιογραφία με μία ακόμη προσφορά που ολοκληρώνει την εικόνα της πνευματικής δράσεως του Αγίου.
Μετά Ασματικής Ακολουθίας εις τον όσιον πατέραν ημών Παΐσιον τον Αγιορείτην (ποιήματος Αδαμαντίας Καβάγια-Πιπεράκη).
Πρόλογος τοῦ ἐπιμελητοῦ τῆς ἐκδόσεως
Ὁ καλὸς Κύριός μας, πού «πάντας θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν», εὐδόκησε νὰ ἀσχοληθεῖ καὶ μὲ μένα, τὸ χαμένο πρόβατό του, καὶ νὰ ψάξει νὰ μὲ βρεῖ καὶ νὰ μὲ φέρει ξανὰ στὸ κοπάδι του. Ημουν τότε νεότερος, τώρα ἔχω γεράσει. Στὰ μαθητικά μου χρόνια είχα συνδεθεῖ μὲ τὴν Ἐκκλησία Του, στὰ φοιτητικὰ πέρασα τὴν κρίση τῆς ἐφηβείας κοντὰ σὲ καλοὺς ἀνθρώπους, ποὺ μὲ βοήθησαν, ὁ Θεὸς ἃς τοὺς ἔχει καλά. Ὅμως, ὅταν ἄρχισα τὴν ἐπαγγελματική μου σταδιοδρομία ξεφύτρωσαν μέσα μου κάποιες ανησυχίες καὶ κάποια ἐνδιαφέροντα γιὰ τὴ βαθύτερη προσέγγιση τοῦ ὑπερφυσικού. Τότε συμπτωματικὰ γνωρίστηκα μὲ ἀρκετοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔψαχναν κι’ αὐτοὶ γιὰ τὸ ὑπερφυσικό. Ἄλλοι στὶς ἀνατολικὲς θρησκεῖες, στὴ γιόγκα, στὸν ἀποκρυφισμό, στὸν πνευματισμό, στον τεκτονισμό, ἄλλοι στὸν ὀρθόδοξο μοναχισμὸ μὲ τὶς ἀνάλογες ἐμπειρίες καὶ ἄλλοι στον «φωτισμό», ποὺ ὑπετίθετο ὅτι προερχόταν ἀπὸ τὸ Θεό. Πολλοὺς ἄκουσα, ἀλλά, ἔχοντας ὀρθόδοξες χριστιανικές καταβολές, κανέναν μὴ χριστιανὸ δὲν πίστεψα. Κινδύνεψα, ὅμως, νὰ μπλεχτῶ στα δίχτυα κάποιων δῆθεν «φωτισμένων», στην πραγματικότητα ὅμως πλανεμένων. Τότε εἶναι ποὺ ὁ Θεὸς μὲ προφύλαξε μὲ τὴν παρέμβαση καὶ τὶς συμβουλὲς τοῦ μακαριστοῦ πατρὸς Παϊσίου, τὸν ὁποῖον ἀναπάντεχα παρενέβαλε στη ζωή μου. Ἡ ἀγάπη του μὲ σαγήνεψε καὶ διατήρησα συχνὴ ἐπικοινωνία μαζί του γύρω στα δέκα χρόνια. Ύστερα, οἱ μεγάλες αποστάσεις ποὺ μᾶς χώριζαν, καὶ οἱ πολλὲς ἐγκόσμιες ἀσχολίες μου ἔκαναν δύσκολη τὴν συχνότητα αὐτῆς τῆς ἐπικοινωνίας, χωρὶς ὅμως νὰ σβήσουν οὔτε τὴν ἀγάπη μας οὔτε τὴν πνευματική μας ἀδελφοσύνη. Ἄλλωστε, γιὰ πνευματικὴ καθοδήγηση μὲ εἶχε παραπέμψει ὁ πατὴρ Παΐσιος σὲ ἄλλον Γέροντα «καθηγητή», ὅπως μοῦ ἔλεγε, καὶ δὲν ἦταν σωστό, ὅπως πάλι μοῦ ἔλεγε, νὰ παίρνει κανεὶς συμβουλὲς ἀπὸ πολλούς.
Ἀπὸ ὅσα ἄκουσα καὶ ἔζησα αὐτὰ τὰ δέκα χρόνια κοντά του δὲν κράτησα σημειώσεις. Ὅμως πολλὰ ἀπὸ τὰ τόσο χαριτωμένα λόγια του καὶ τὰ τόσο εὐωδιαστά ἔργα του ἔχουν χαραχθεῖ ἀνεξίτηλα στη μνήμη μου καὶ ἔχουν ἐπηρεάσει την ύπαρξή μου. Μερικὰ τὰ ἔχω διηγηθεῖ ἐπανειλημμένα σε φίλους, ἄλλα εἶναι κρυμμένα στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου. Τώρα ποὺ ὁ μακαριστὸς Γέροντας Παΐσιος ἐκοιμήθη, αἰσθάνθηκα τὴν ἀνάγκη εἰς ἐκδήλωσιν εὐγνωμοσύνης να προσφέρω στὴν ἀγάπη σας, ὅσα ἡ φτωχή μου μνήμη έχει συγκρατήσει, ὥστε νὰ ὠφεληθοῦμε ὅλοι ἀπὸ τὸ περιδιάβασμα σὲ ἡμέρες ἀρχαῖες, στὶς ὁποῖες περπατοῦσε μαζί μας ὁ λιπόσαρκος καὶ μικρόσωμος, μὰ μεγαλόπνοος Γέροντας.
Ὅταν ἀνακοίνωσα σὲ κάποιους φίλους, ὅτι σκέφτομαι νὰ γράψω, ὅσα θυμᾶμαι, ἀπὸ τὸν ἀείμνηστο π. Παΐσιο, μὲ παρεκίνησαν νὰ τὸ κάμω καὶ μοῦ ἔδωσαν κάποιες επιστολές, ποὺ εἶχαν λάβει καὶ κάποιες σημειώσεις, ποὺ εἶχαν κρατήσει. Ἔτσι καὶ τὴ μνήμη μου βοήθησαν καὶ τὸ διαθέσιμο ὑλικὸ πλούτισαν.
Ὅλο αὐτὸ τὸ ὑλικό, εἴτε γραπτὸ εἴτε ἀποθησαυρισμένο στη μνήμη, προσπάθησα νὰ τὸ ξαναζήσω καὶ νὰ τὸ παρουσιάσω μὲ ἀκρίβεια καὶ λιτότητα «πρὸς ἰδίαν ὑπόμνησιν» καὶ ὠφέλειαν καὶ πρὸς ὠφέλειαν τῶν ἀδελφῶν ποὺ θὰ σκύψουν σ’ αὐτό. Ελπίζω, μὲ τὴν εὐχή του, νὰ ἀπέφυγα τὰ σοβαρὰ λάθη καὶ νὰ γίνει χρήσιμος ὁ κόπος μου καὶ σὲ ἄλλους.
Τὸ ὑλικὸ αὐτὸ τὸ χώρισα σὲ τρεῖς ἑνότητες. Στὴν πρώτη περιέλαβα τὶς ἀναμνήσεις μου καὶ τὶς ἀναμνήσεις μερικῶν ἀκόμη ἀπὸ τὴν γνωριμία μας μὲ τὸ Γέροντα Παΐσιο. Στη δεύτερη τις διδαχές του, ἤτοι τὰ χαρακτηριστικότερα λόγια και γεγονότα ποὺ ἔζησα μαζί του, καθὼς καὶ μερικὰ ποὺ μοῦ ἔδωσε γραμμένα κάποιος φίλος ποὺ διατηρεῖ τὴν ἀνωνυμία του.
Στὴν τρίτη ὅσες ἀπὸ τὶς ἐπιστολές του ποὺ συγκέντρωσα ἦσαν δημοσιεύσιμες. Ἀσφαλῶς, θὰ ὑπάρχουν καὶ χιλιάδες ἀκόμη επιστολές του στὰ χέρια πολλῶν χριστιανῶν.
Παρακαλοῦνται λοιπόν, ὅσοι θὰ ἤθελαν νὰ μᾶς στείλουν ἕνα φωτοαντίγραφο τῶν ἐπιστολῶν τοῦ Γέροντος Παϊσίου ποὺ ἔχουν στα χέρια τους γιὰ νὰ τὶς δημοσιεύσουμε ἐν καιρῷ. Χρειάζεται, ὅμως, μιὰ προσοχὴ ὅταν διαβάζουμε αὐτὰ τὰ γράμματα. Διότι ὅταν κάποιος τοῦ ἔγραψε κάποτε ὅτι εἶχε φυλάξει τὰ γράμματά του καὶ τὰ ξαναδιαβάζει γιὰ ψυχικὴ ὠφέλεια, τοῦ εἶπε μὲ τὸ χαριτωμένο τρόπο του νὰ προσέχει, γιατὶ τότε, ποὺ τοῦ ἔγραψε νὰ φορέσει παλτὸ ἦταν Δεκέμβριος καὶ τώρα, ποὺ ξαναδιαβάζει τὸ γράμμα εἶναι Αὔγουστος κι ̓ ἂν φορέσει τώρα τὸ παλτὸ θὰ σκάσει.
Τα γράμματα, λοιπόν, αὐτὰ δημοσιεύονται αὐτούσια, μὲ διορθωμένα μόνο τὰ ὀρθογραφικὰ λάθη καὶ ἐλάχιστα συντακτικὰ καὶ μὲ ἀλλοιωμένα τὰ ἀρχικὰ τῶν ὀνομάτων, ὥστε νὰ μὴ προκύψει ζημιὰ ἢ σκανδαλισμὸς ἀπὸ τὴν ἔμμεση τυχὸν κοινολόγηση προσωπικῶν ζητημάτων. Ορισμένα μάλιστα γράμματα ἐκρίθησαν μὴ δημοσιεύσιμα ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ σὲ μερικὰ παρελείφθησαν ὁρισμένα μέρη, γιὰ τοὺς παραπάνω λόγους.
Τέλος, σὲ α ́ παράρτημα περιλάβαμε ιδιόχειρες ση μειώσεις τοῦ Γέροντος Παϊσίου ἀπὸ πατερικά βιβλία περὶ μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ ἐμόναζε στὴν Ἱερὰ Μονὴ Στομίου, τὶς ὁποῖες μᾶς παρεχώρησε εὐγενῶς μία συγγενής του. Καὶ σὲ β’ παράρτημα Ασματικὴ Ἀκολουθία εἰς τὸν Ὅσιον Γέροντα Παΐσιον, ποιηθεῖσαν ἀπὸ τὴν κ. Αδαμαντίαν Καβάγια-Πιπεράκη.
Πρὶν κλείσουμε αὐτὸ τὸ προλογικό σημείωμα, θὰ θέλαμε νὰ διευκρινίσουμε ἕνα θέμα ποὺ ἀφορᾶ τὸ κῦρος τῆς προσωπικῆς γνώμης τῶν ὁσίων γερόντων ἐπὶ διαφόρων ἐκκλησιαστικῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν κατὰ ἐποχὰς τοὺς πιστούς.
Ὅπως ὅλοι γνωρίζομε, ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας δὲν ἀναγνωρίζει τὸ ἀλάθητο οὔτε σὲ ἕνα πρόσωπο (ὅπως ἡ ρωμαιοκαθολικὴ στὸν Πάπα) οὔτε σὲ ὅλους (όπως περίπου δέχονται οἱ προτεστάντες). Αλάθητη καὶ θεόπνευστη αναγνωρίζει μόνο τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ τὴν γενικὰ ἀποδεκτὴ ἱερὴ παράδοση ὅλης τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Η τελευταία βρίσκεται καὶ ἐκφράζεται στὴν σύμπτωση τῆς γνώμης, δηλ. τὴν συμφωνία, ὅπως λέγεται, τῶν ἁγίων πατέρων εἴτε αὐτὴ ἔχει συμπεριληφθεῖ σὲ ἀπόφαση Οικουμενικῆς Συνόδου εἴτε ὄχι. Επομένως, μεμονωμένη γνώμη ἑνὸς ὁσίου γέροντος ἐπὶ κάποιου ἐκκλησιαστικοῦ θέματος δὲν ἔχει τὸ κῦρος τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀληθείας, ἔστω καὶ ἂν γίνεται δεκτὴ ἀπὸ πολλούς. Γιὰ νὰ θεωρηθεῖ κάποια γνώμη ὡς ἔκφρασις τῆς χριστιανικῆς ἀληθείας, πρέπει νὰ γίνει δεκτὴ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ὡς σῶμα Χριστοῦ. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ἐφαρμογὴν τῆς ἀρχῆς τῆς πλειοψηφίας. Ὁ Μέγας Βασίλειος ἐπικρίνει ἔντονα «τοὺς ἐν πλήθει κρίνοντας τὴν ἀλήθειαν», δηλαδὴ αὐτοὺς ποὺ θεωροῦν σωστὴ τὴν ἄποψη τὴν ὁποίαν ἀποδέχεται ἡ πλειοψηφία τῶν πιστῶν. Ἡ μόνη ἀναγνωρισμένη ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὡς ἀσφαλὴς πηγὴ τῆς ἀλήθειας ἐπὶ τῶν νεοεμφανιζομένων θεμάτων εἶναι ἡ σύνοδος. Φυσικά, οἱ προϋποθέσεις τοῦ κύρους μιᾶς συνοδικῆς ἀποφάσεως ἢ ἀλλοιῶς, τὸ πότε μία συνάντησις κληρικῶν ἀποτελεῖ σύνοδον εἶναι ἕνα θέμα ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ἀναπτυχθεί ἐδῶ. Τονίζομε, ὅμως, ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας δεν δέχεται τὸ ἀλάθητο τῶν μελῶν της ἔστω καὶ ἂν αὐτὰ εἶναι ἅγια.
Επομένως, δὲν ἀποκλείεται νὰ θεωρηθεῖ ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ἔχει κεφαλὴν τὸν Χριστὸν, ὡς ἐσφαλμένη κάποια διδασκαλία κάποιου ὁσίου συγχρόνου γέροντος. Χαρακτηριστικὸν εἶναι ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἐθεώρησεν ἐσφαλμένην τὴν διδασκαλίαν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν πάντων.
Ὅταν δὲ ἐρωτήθηκε σχετικῶς ὁ Μέγας Βαρσανούφιος, πῶς συμβαίνει να σφάλλει ἕνας ἅγιος, ἀπάντησε ὡς ἑξῆς: «Μὴ νομίσητε δὲ ὅτι κἂν ἅγιοι ἦσαν, ὅλα τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ γνησίως ηδυνήθησαν καταλαβεῖν» (Βίβλος Βαρσανουφίου καὶ Ἰωάννου, ἀπόκρισις χδ, ἐκδ. Σχοινᾶ, Βόλος, 1960, σελ. 286, ἢ ἐκδ.Έτοιμασία, Ι.Μ. Ἁγ. Ἰωάννου Προδρόμου, Καρέας 1996, τόμ. 3, ἀπ. 604, ἢ Φιλοκαλία τῶν Νηπτικῶν καὶ Ἀσκητικῶν, τόμ. 10Γ, Βαρσανουφίου καὶ Ἰωάννου, Ερωταποκρίσεις, έκδ. ΕΠΕ – Πατερ. ἐκδ. Γρηγ. Παλαμᾶς, Θεσ/νίκη 1989, σ. 158-160).
Ὁ Μέγας Βαρσανούφιος ἀναλύει διὰ μακρῶν τὸ θέμα καὶ ἐξηγεῖ, ἐπικαλούμενος τὸν Ἀπόστολον Παῦλον, ὅτι τὸ Ἅγιον Πνεῦμα δὲν ἀποκαλύπτει τὰ πάντα εἰς ἕναν ἄνθρωπον. Προσθέτει δέ, ὅτι μερικοὶ ἅγιοι που ἐκλήθησαν νὰ γίνουν διδάσκαλοι εἴτε ἀφ’ ἑαυτῶν εἴτε ἀναγκασθέντες ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, προέκοψαν πολύ καὶ συνέθεσαν νέα δόγματα, ἀλλὰ ἐκράτησαν καὶ ἀπὸ τις παραδόσεις τῶν διδασκάλων αὐτῶν «μαθήματα μὴ ὀρθῶς ἔχοντα» καί «μετὰ ταῦτα προκόψαντες καὶ πνευματικοὶ διδάσκαλοι γενόμενοι, οὐκ ἐδεήθησαν τοῦ Θεοῦ περὶ τῶν διδασκάλων αὐτῶν εἰ διὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου ἐλαλήθησαν τὰ ὑπ’ αὐτῶν εἰρημένα.. καὶ ἐλάλουν ποτὲ μὲν ἀπὸ τῆς διδασκαλίας ἧς ἔμαθον παρ’ αὐτῶν, ποτὲ δὲ ἀπὸ τῆς εὐφυΐας τοῦ ἰδίου νοός… μὴ διακρίνοντες τοὺς λόγους». Συμφωνεῖ εἰς αὐτὰ καὶ ὁ πρῶτος ἐκδότης τοῦ ἔργου, ἅγιος Νικόδημος ὁ ἁγιορείτης σὲ ὑποσημείωση (σελ. 287 τῆς ἐκδ. Σχοινᾶ).
Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς τὰς διδασκαλίας αὐτῶν καὶ μερικὲς ἐσφαλμένες ἀπόψεις. Συνεπῶς, οὔτε ὁ ἅγιος εἶναι ἀλάνθαστος ἐπειδὴ εἶναι ἅγιος, οὔτε τὸ γεγονὸς ὅτι ἔκανε κάπου λάθος σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι ἅγιος».
Εἶναι ἅγιος, ἀναγνωρίζομε καὶ τιμᾶμε τὴν ἁγιότητά του, ἀλλὰ ταυτόχρονα αναγνωρίζομε καὶ ὅτι κάτι ἀπὸ τὰ πολλὰ ποὺ εἶπε ἢ ἔπραξε είναι λανθασμένο.
Όπως, λοιπόν, φαίνεται ἀπὸ ὅσα γράφει πιὸ πάνω ὁ Ἅγιος Βαρσανούφιος, ἕνας ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ μιλᾶ ἄλλοτε μὲ τὴν δική του ανθρώπινη γνώση καὶ κρίση καὶ ἄλλοτε μὲ καθοδήγηση καὶ φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι μιλᾶμε βέβαια μὲ τὴν ἀνθρώπινη κρίση καὶ γνώση καὶ γι’ αὐτὸ κάνομε συνεχώς λάθη. Σπάνια οἱ ἄνθρωποι καὶ μάλιστα μόνον ἅγιοι καὶ μόνον σὲ ὁρισμένες περιστάσεις λέγουν μόνον ὅσα τοὺς ἐμπνέει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Ὁ Ἅγιος Σιλουανὸς ἐρωτηθεὶς πῶς ὁμιλοῦν οἱ ἅγιοι ἀπάντησε ὅτι οἱ ἅγιοι λέγουν μόνον ὅσα τοὺς λέγει τὸ Ἅγιον Πνεῦμα νὰ εἴπουν. (Βλ. Σωφρονίου Αρχ/του. Ὁ Ἅγιος Σιλουανός). Αὐτὸ βέβαια δεν σημαίνει ὅτι οἱ ἅγιοι ὁμιλοῦν πάντοτε καθ’ ὑπαγόρευσιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.Ἠμποροῦν νὰ ὁμιλοῦν καὶ κατὰ τὴ δική τους προαίρεση, ὅπως συμβαίνει εἰς τὶς καθημερινὲς ὑποθέσεις, διότι δὲν στεροῦνται τῆς προσωπικῆς των ἐλευθερίας. Μὲ τὴν καθοδήγηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὁμιλοῦν ὅταν πρόκειται περὶ πνευματικῶν θεμάτων καὶ ἔχουν προσευχηθεῖ ζητώντας τὴν φώτισή Του πῶς νὰ ἀπαντήσουν. Μάλιστα δέ, τὸ θεωροῦν καθῆκον τους νὰ μὴ εἴπουν τίποτε δικό τους, ἀλλὰ νὰ ζητήσουν μὲ προσευχὴ ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα τὴν ἀπάντηση. Ἕνας διακριτικὸς ἅγιος γνωρίζει πότε ὁμιλεῖ ἐξ ἰδίων καὶ πό-τε ὁμιλεῖ καθὼς τὸ Ἅγιον Πνεῦμα τοῦ λέγει. Γι’ αὐτὸ διαβάζουμε πολλὲς φορὲς στὰ κείμενα τῶν ἁγίων νὰ μᾶς δηλώνουν ὅτι ὁρισμένα λόγια μᾶς τὰ λένε καθ’ ὑπαγόρευσιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τὰ ἄλλα εἶναι ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη σοφία τους.
Βλέπομε, ἐπὶ παραδείγματι, τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης καὶ ἄλλους ἁγίους νὰ ὁμιλοῦν καὶ ἀπὸ τὸ δικό τους ἀπόθεμα γνώσεων, ἀκόμη καὶ σὲ θεολογικὰ θέματα, ὅπως μᾶς βεβαιώνει παραπάνω ὁ Ἅγιος Βαρσανούφιος. Δὲν μποροῦμε, ἑπομένως, νὰ ἀποκλείσουμε τὸ νὰ μιλᾶ καὶ κάποιος σύγχρονος ἅγιος κάποιες φορὲς γιὰ κάτποια θέματα ἐκκλησιαστικὰ ἢ ἄλλα, ἀπὸ τὴ δική του κρίση καὶ θέληση. Γι’ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία μας δεν δέχεται, ὅπως εἴπαμε, τὸ ἀλάνθαστο κανενὸς ἁγίου, ἀλλὰ καὶ δὲν ἀρνεῖται τὴν ἁγιότητα σὲ κάποιον ποὺ εἶπε κάτι λανθασμένο βασιζόμενος σὲ δική του κρίση, χωρὶς βέβαια νὰ πέσει σὲ αἵρεση, δηλαδὴ σὲ ἑκούσια ἐπιμονὴ σὲ δογματικὸ λάθος.
Μαρτυρίες Προσκυνητών. Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης 1924-1994 (Τόμος Α’)
Ο τόμος αυτός εγκαινιάζει την συνεργασία των Εκδόσεων Άθως με τον επισμηναγό Νικόλαο Α. Ζουρνατζόγλου, ο οποίος σημειώνει στον πρόλογό του:
«Τo ιστορικό της όλης προσπάθειάς μου, καρπός της οποίας υπήρξε το παρόν βιβλίο, έχει ως εξής: Γνώρισα τον μακαριστό Γέροντα Παΐσιο το 1988. Στα χρόνια που ακολούθησαν, ακούγοντας προσκυνητές και αγιορείτες πατέρες να αφηγούνται διάφορες προσωπικές εμπειρίες για τον θεοφόρο Γέροντα, αισθάνθηκα την ανάγκη να συγκεντρώσω τις μαρτυρίες αυτές. Με θέρμη καρδίας άρχισα τη συλλογή, η οποία υπήρξε επίπονη, διότι απαιτούσε πολύ χρόνο και συχνές μετακινήσεις στους τόπους διαμονής των ανθρώπων που προσφέρθηκαν να καταθέσουν τις μαρτυρίες τους. Πολύ σύντομα, στην αρχή ακόμη της έρευνάς μου, συνειδητοποίησα τον πνευματικό θησαυρό που έκρυβαν οι μαρτυρίες των προσκυνητών. Διότι σε κάθε μαρτυρία βρίσκει κανείς απαντήσεις σέ διάφορους προβληματισμούς, ενώ παράλληλα μας προετοιμάζουν, ενδυναμώνουν και μας εμψυχώνουν για τα επερχόμενα, που τόνιζε κάτι επανάληψιν ο Γέροντας ότι θα ζήσουμε».
Εκδόσεις Άθως – Επισμηναγός Νικόλαος Α.Ζουρνατζόγλου – Σελίδες: 600
ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Διάβασα μέ μεγάλο ενδιαφέρον τό παρόν βιβλίο του Νικολάου Ζουρνατζόγλου. Καί μόνον ὁ τίτλος του, “Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιο- ρείτης, Μαρτυρίες Προσκυνητών”, προκαλεί συγκίνηση καί ἐνδια- φέρον μεγάλο. Πνευματικός άνθρωπος, στοχαστής και φιλέρευνος ὁ ἐπιμελητής αὐτοῦ τοῦ ἔργου, ἀφοπλίζει μέ τήν ειλικρίνεια, τήν άμε- σότητα καί τή σέ βάθος ενασχόλησή του με θέματα πού ἐκπλήσσουν τόν ἀναγνώστη καί τούς μή εἰδικούς στό ἀντικείμενο, ὅπως εἶναι καί ὁ τολμῶν αὐτό τό προοίμιο.
Ἡ ἔκπληξη γιγαντώνεται, ειδικά όταν σκεφτή κανείς ὅτι τό βιβλίο αὐτό ἀποτελεῖ ἔργο ἑνός ἀξιωματικοῦ τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ὁποῖος μετά τήν ἀποστρατεία του δεν περιορίστηκε στους συνηθισμένους ρυθμούς της σύνταξης, ἀλλά ἐργάζεται σκληρά, έρευνα, προβλη- ματίζεται καί προσπαθεῖ νά δώση ἀπαντήσεις σε ερωτήματα στο χαστικά καί ὑπερβατικά ἀκόμη.
Μέσα σ’ αὐτή τήν ἀπιστη καί τραγική ἐποχή πού ζοῦμε, ὅπου τά πάντα ὑπακούουν στο νόμο της συναλλαγῆς καί τῆς εὐτέλειας, αὐτές οἱ ἁπλές, οἱ ἀνθρώπινες στιγμές, πού μέ τρόπο άριστο περι- γράφονται, εἶναι σάν ἕνα φράγμα στην πλημμυρίδα τῆς ἀπαξίας καί τῆς πνευματικῆς ἀσχήμιας.
Σχετικά μέ τίς ἀναφορές σε εθνικά θέματα, ὅπως αὐτά καταγρά φονται στο βιβλίο, εἶναι ἀποτέλεσμα, πιστεύω, ἐνόρασης. Ανήκουν στη σφαίρα τοῦ ἐπέκεινα, σε χώρους όπου οι περιορισμένες μας γνώσεις δέ δύνανται να προσεγγίσουν, προκαλούν ὅμως δέος και προβληματισμούς γιά τό μέλλον.
Ἡ ἔκφραση καλαίσθητη, ὁ λόγος ἁπλός, ἀλλά καί βαθειά διεισ δυτικός, με σεβασμό στη μορφή καί τήν προσφορά τοῦ Γέροντος Παϊσίου στο κοινωνικό γίγνεσθαι καί ἀναφορές στον πνευματικό κόσμο.
Το παρόν βιβλίο, θεωρῶ, ὅτι δίνει τη δυνατότητα στόν ἀναγνώστη, με μεσολαβητή τον Νικόλαο Ζουρνατζόγλου, να συνομιλή, σχεδόν ἀπευθείας, μέ τόν πατέρα Παΐσιο.
Νικόλαος Νόκας, Αντιπτέραρχος ἱπτάμενος ἐ.ά., Πρόεδρος της Αεροπορικής Ακαδημίας Ἑλλάδος
Μαρτυρίες Προσκυνητών. Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης 1924-1994(Τόμος Β’)
Το βιβλίο είναι ο 2ος τόμος στον οποίον καταγράφεται πλήθος μαρτυριών για τον μεγάλο σύγχρονο Άγιο της εποχής μας, τον Γέροντα Παΐσιο, από κληρικούς , μοναχούς και λαϊκούς, που τον γνώρισαν και ευεργετήθηκαν ποικιλοτρόπως από τις σοφές συμβουλές και την προσευχή του. Στο βιβλίο περιέχονται επίσης πολλές μαρτυρίες σχετικά με το διορατικό και προορατικό χάρισμα του Γέροντα, νουθεσίες, λόγοι σοφίας και χάριτος και πολλά θαυμαστά γεγονότα. Σπουδαίο μέρος του βιβλίου αποτελούν οι μαρτυρίες σχετικά με τα εθνικά μας θέματα τα οποία τον τελευταίο καιρό βρίσκονται σε επικαιρότητα μερικές από τις οποίες έχουν κατατεθεί επωνύμως από αξιωματικούς των ενόπλων μας δυνάμεων. Η πολύ επιμελημένη αυτή έκδοση συμπληρώνεται από ωραιότατες έγχρωμες φωτογραφίες, ευρετήρια εννοιών, πραγμάτων και φωτογραφιών. Το οπισθόφυλλο, τέλος, του βιβλίου κοσμείται από τη βαρύνουσα μαρτυρία του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ.κ. Κοσμά.
Εκδόσεις Αγιοτόκος Καππαδοκία – Επισμηναγός Νικόλαος Α.Ζουρνατζόγλου – Σελίδες: 441
Από την εισαγωγή του βιβλίου
Χάριτι Θεού και ευχαίς της Υπεραγίας Θεοτόκου και του μακαριστού οσίου Γέροντος Παϊσίου, παραδίδομε στο φιλόχριστο αναγνωστικό κοινό και το Β’ Τόμο του έργου ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΪΣΙΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ – Μαρτυρίες Προσκυνητών.
Η δομή του τόμου αυτού είναι παρόμοια με εκείνη του Α’ Τόμου στον παρόντα Β’ Τόμο συμπεριλαμβάνονται και ανέκδοτες Επιστολές του Γέροντα, τις οποίες είχε αποστείλει σε δύο υποψήφιες μοναχές, οι οποίες είχαν ζητήσει την πνευματική βοήθεια και καθοδήγησή του.
Με ιδιαίτερη προσοχή και επιμέλεια ελέγχθηκαν επανειλημμένως όλες οι μαρτυρίες -όσο είναι δυνατόν ανθρωπίνως- από πρόσωπα, τα οποία είχαν από μακρού επικοινωνία με τον Γέροντα, ενώ σημαντικό κεφάλαιο αποτέλεσε και η μέριμνα για τη σωστή οργάνωσή τους, θεματικά και αλφαβητικά.
Επισημαίνουμε δε ότι, εκτός από τη φιλολογική επιμέλεια, πραγματοποιήθηκε και γλωσσική επεξεργασία στο σύνολο των μαρτυριών, προκειμένου να επιτευχθεί ενιαίο -κατά το δυνατόν- ύφος.
Ασφαλώς, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι μαρτυρίες, οι οποίες αναφέρονται στα εθνικά μας θέματα, όπως επίσης και σε προβλήματα τα οποία απασχολούν έντονα πλέον στις ημέρες μας και την παγκόσμια κοινότητα, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, που να δημιουργούν την πεποίθηση ότι κυοφορούνται γεγονότα, τα οποία θα θέσουν σε μεγάλες περιπέτειες την παραπαίουσα ανθρωπότητα.
Η έκδοση του πονήματος αυτού για το μακαριστό Γέροντα αποτελεί το επιστέγασμα της ταπεινής προσπάθειας και του αγώνα του εκδότη επί δέκα οκτώ συναπτά έτη. Σταθερή και μοναδική “φιλοδοξία” του εκδότη παραμένει η μεταφορά των θεοφώτιστων λόγων του Γέροντα προς το λαό του Θεού.
Καθώς παραδίδεται το βιβλίο αυτό στους αδελφούς χριστιανούς, επιθυμώ να ευχαριστήσω από καρδίας όλους εκείνους που, με τις κατατεθείσες μαρτυρίες τους, συνετέλεσαν ουσιαστικά στην ολοκλήρωση του επίπονου πνευματικού αυτού έργου. Θερμές και εγκάρδιες ευχαριστίες -και από τη θέση αυτή- εκφράζονται στο σεβαστό Καθηγούμενο της Ι.Μ. Καρακάλλου του Αγίου Όρους, Αρχιμανδρίτη Φιλόθεο, για όλη την πατρική του συμπαράσταση. Ευχαριστίες εκφράζονται και σε όλους τους αδελφούς οι οποίοι εβοήθησαν ποικιλοτρόπως στην ολοκλήρωση της έκδοσης αυτής, αλλά προτίμησαν την ανωνυμία. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται και ορισμένοι Αγιορείτες πατέρες, πνευματικά τέκνα του Γέροντα Παΐσιου, οι οποίοι επιμελήθηκαν, μεταξύ άλλων, τα κείμενα του τόμου.
Τέλος, ευχαριστώ θερμά το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, κ.κ. Κοσμά, για τον πρόλογο του βιβλίου. Επίσης ευχαριστώ και τον αντιπτέραρχο ε.α. κ. Αλέξανδρο Ξ. Οικονόμου, για το προλογικό του σημείωμα. Ταις ευχαίς της Υπεραγίας Θεοτόκου και πάντων των Αγίων, είθε ο Κύριος να μας χαρίσει “μετάνοιαν ολόκληρον”, για να αντιμετωπίσουμε τα επερχόμενα σαν αληθινοί Χριστιανοί!
Απο το οπισθόφυλλο
Ἰδιαιτέρως … εὐχαριστῶ τὸν Σωτῆρα μας γιατὶ μοῦ ἐπέτρεψε νὰ γνωρίσω τὸν μεγάλο ἅγιο Γέροντα, τὸν σύγχρονο ἀποστολικὸ καὶ προφητικὸ πατέρα, τὸν π. Παΐσιο.
…Θερμὰ παρακαλῶ τὸν ἅγιο Γέροντα νὰ πρεσβεύῃ στὸν Κύριό μας, νὰ χαρίζῃ σὲ ὅλους ἐμᾶς τοὺς κληρικοὺς φωτισμό,
ταπείνωσι, καθαρότητα, διάκρισι καὶ ὁμολογία γιὰ νὰ ζοῦμε συνειδητὰ τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο, νὰ διακονοῦμε μὲ εὐλάβεια καὶ φόβο τὸ φρικτὸ θυσιαστήριο καὶ τὴν ἀμώμητο πίστι μας …
Μὲ ἀγάπη Χριστοῦ
† ὁ Μητροπολίτης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Κοσμᾶς
Κείμενα – Επιστολές Γέροντος Παισίου του Αγιορείτου 1924-1994
Στην ιδιαίτερα επιμελημένη αυτή έκδοση προηγείται το ιδιόγραφο κείμενο του Γέροντα και στη συνέχεια ακολουθεί το δακτυλογραφημένο κείμενο στο οποίο έχουν προστεθεί πλαγιότιτλοι και σε ορισμένες επιστολές σχόλια σε μία προσπάθεια «αποκάλυψης» κρυμμένων μαργαριταριών του ιδιότυπου –μερικές φορές– λόγου του Γέροντα. Στο πρώτο κεφάλαιο δημοσιεύονται τρεις βαρυσήμαντες επιστολές γενικότερου ενδιαφέροντος, πάντοτε επίκαιρες, ιδιαίτερα όμως στις ημέρες μας.
Η πρώτη αναφέρεται στα Εκκλησιαστικά δρώμενα όπου καυτηριάζει έντονα τις φιλενωτικές ενέργειες του πρώην Πατριάρχου Αθηναγόρου, η δεύτερη αποτελεί εξαίσιο ύμνο προς τον «αγνόν ήρωα» Στρατηγόν Μακρυγιάννη, ενώ η τρίτη αναφέρεται στην οικογένεια και ειδικότερα στις συζυγικές σχέσεις. Στο δεύτερο κεφάλαιο κυριαρχούν οι επιστολές προς καθηγουμένην ιερού, γυναικείου Ησυχαστηρίου.
Από τον Αγιοπνευματικό κάλαμο του Γέροντα αναπτύσσονται θέματα, όπως περί πνευματικής αγάπης και ταπεινοφροσύνης, περί ευχαριστίας και δοξολογίας στις θλίψεις, στις αδικίες και στους πειρασμούς, περί εκκοπής του ιδίου θελήματος, υπακοής κ.τ.λ. Στο τρίτο κεφάλαιο περιλαμβάνονται ευάριθμες επιστολές προς συγκεκριμένον λαϊκό αποδέκτη και έχουν ως θέματα την επιμέλεια της συνείδησης, την αυτογνωσία, τήνσυναίσθηση των ευεργεσιών του Θεού και της ιδικής μας αχαριστίας, τη θεϊκή δύναμη της προσευχής, την εμπιστοσύνη στην Παναγαθότητα και Παντοδυναμία του Θεού, την ευλογία του να αδικούμεθα, τους καλούς λογισμούς κ.α.
Στο επιλογικό του κείμενο ο Γέροντας μας ξαφνιάζει με την εκπλήσσουσα ταπείνωσή του. Πιστεύουμε ότι από τα κείμενα και τις επιστολές του Γέροντα αναδύεται έντονο το άρωμα της ευλάβειας της Ορθόδοξης Ανατολής, το οποίο ως «δρόσος Αέρμων» αναζωογονεί το σύγχρονο, ταλαιπωρημένο κόσμο μας.
Από το οπισθόφυλλο
Μετά λύπης μου, από όσους φιλενωτικούς έχω γνωρίσει, δεν είδα να έχουν ούτε ψίχα πνευματική ούτε φλοιό. Ξέρουν όμως να ομιλούν για αγάπη και ενότητα, ενώ οι ίδιοι δεν είναι ενωμένοι με τον Θεόν, διότι δεν Τον έχουν αγαπήσει.
Θα ήθελα να παρακαλέσω θερμά όλους τους φιλενωτικούς αδελφούς μας: Επειδή το θέμα της ενώσεως των Εκκλησιών είναι κάτι το πνευματικόν -και ανάγκην έχουμε πνευματικής αγάπης- ας το αφήσουμε σε αυτούς, που αγαπήσανε πολύ τον Θεόν και είναι θεολόγοι σαν τους Πατέρας της Εκκλησίας και όχι νομολόγοι, που προσφέρανε και προσφέρουν ολόκληρο τον εαυτόν τους εις την διακονίαν της Εκκλησίας (αντί μεγάλης λαμπάδας) τους οποίους άναψε το πυρ της αγάπης του Θεού και όχι ο αναπτήρας του νεωκόρου. Ας γνωρίζωμεν, ότι δεν υπάρχουν μόνον φυσικοί νόμοι αλλά και πνευματικοί. Επομένως, η μέλλουσα οργή του Θεού δεν μπορεί ν’ αντιμετωπισθή με συνεταιρισμόν αμαρτωλών (διότι διπλή οργή θα λάβωμε), αλλά με μετάνοιαν και τήρησιν των εντολών του Κυρίου.
Εκδόσεις Αγιοτόκος Καππαδοκία – Επισμηναγός Νικόλαος Α.Ζουρνατζόγλου – Σελίδες: 318
Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΙΣΙΟΣ
Βιογραφικά στοιχεία – Διδαχές – Επιστολές – Περιστατικά – Κείμενα
Από τον πρόλογο του βιβλίου
Στις 12 Ιουλίου 1994 εκοιμήθη εν Κυρίω ο π. Παΐσιος, ο γνωστός Γέροντας του Αγίου Όρους, ο μεγάλος διδάσκαλος της πνευματικής ζωής, ο θεολόγος της εμπειρίας, ο ασκητής που άφησε εποχή, ο ακούραστος παρηγορητής των πονεμένων, αλλά και ο αφανής συγγραφέας. Έφυγε και μείναμε μόνοι, εν θλίψει και αημονία.
Μετά την κοίμηση του Γέροντα προβάλλει επιτακτικό το καθήκον της διαφύλαξης της πνευματικής παρακαταθήκης που μας άφησε. Αυτό το καθήκον το αισθάνθηκα και εγώ μέσα μου, μια και είχα την ευλογία από το Θεό να γνωρίσω το Γέροντα και να δεχτώ την ευεργετική του επίδραση. Έτσι πήρα την απόφαση να σημειώσω ό,τι γνώριζα για το μεγάλο π. Παΐσιο και ό,τι μου είπαν διάφοροι άνθρωποι απ’όλα τα μέρη της Ελλάδας, ανταποκρινόμενοι σε σχετική έκκλησή μου.
Συγγραφέας: Πρεσβύτερος ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Δ. ΤΑΤΣΗΣ, Σελίδες: 232
Επιστολές – Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου
Οι επιστολές αυτές γράφτηκαν από τον μακαριστό Γέροντα Παΐσιο και στάλθηκαν στο Ιερό Ησυχαστήριο του Ευαγγελιστού Ιωάννου του Θεολόγου.
Οι επιστολές είχαν ετοιμαστή γι’ αυτήν την έκδοση λίγους μήνες πριν κοιμηθή ο Γέροντας, αλλά μας είπε να εκδοθούν μετά την κοίμηση του και να συμπεριληφθή και η διαθήκη του, η οποία προσεπικυρώνει και διασφαλίζει το γνήσιο και αναλλοίωτο των επιστολών.
Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Κοίμησις της Θεοτόκου, 1994, Σελίδες: 238
Από τον πρόλογο της έκδοσης
Η αφορμή για την σύνταξη της κάθε επιστολής αναφέρεται είτε στην αρχή, με δυό-τρεις εισαγωγικές φράσεις, είτε σε κάποιο σημείωμα το οποίο την συνόδευε.
– Την πρώτη επιστολή του βιβλίου αυτού την έγραψε ο Γέροντας με σκοπό να την στείλη σε νέους που επιθυμούσαν να γίνουν μοναχοί, αλλά συναντούσαν δυσκολίες κυρίως από Πνευματικούς που δεν είχαν καταλάβει καλά τον Μοναχισμό. Τελικά δεν την έστειλε, “για να μην κάνη πνευματικό τουρισμό στην Καψάλα”, όπου τότε ασκήτευε, για να μην αυξηθούν οι επισκέπτες στο Καλύβι του. Ήθελε να την κάψη, αλλά λυπήθηκε τον κόπο που είχε κάνει και την έστειλε στο Ησυχαστήριό μας, με την ελπίδα ότι θα μας βοηθούσε στον καθημερινό μας αγώνα. Στην αρχή ο Γέροντας ορίζει με σαφήνεια ποιος είναι ο ορθόδοξος Μοναχισμός και ποια η αποστολή του μοναχού. Στην συνέχεια δίνει πρακτικές συμβουλές σε νέους που αποφάσισαν να ακολουθήσουν την μοναχική ζωή και σε αρχάριους μοναχούς, οι οποίες είναι χρήσιμες και για κάθε μοναχό.
– Την δεύτερη επιστολή ο Γέροντας την έγραφε κατά την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου και μας την έστειλε ως ευλογία -ως δώρο-, επειδή αυτήν την ημέρα γιορτάζουν ιδιαίτερα όσοι έχουν αφιερωθή στον Θεό. Γράφει βέβαια ότι “η ευλογία δεν είναι για χόρταση”, διαβάζοντας όμως κανείς αυτήν την επιστολή, που αποτελεί μια μικρή πραγματεία για την μοναχική και την πνευματική ζωή, βρίσκει πλούσια πνευματική τροφή.
Με την τρίτη επιστολή, η οποία έχει μορφή ερωταποκρίσεων, απαντάει ο Γέροντας σε επιστολές αδελφών του Ησυχαστηρίου. Την ονομάζει “Πνευματικά βότανα”, γιατί παρομοιάζει τις συμβουλές του με βότανα θεραπευτικά των παθών.
– Για την σύνταξη της τέταρτης επιστολής παρακινήθηκε ο Γέροντας από την μεγάλη αγάπη των Αγίων Μυροφόρων Γυναικών προς τον Χριστό και από τον ανδρισμό τους. Μας την έστειλε, για να αγωνιζόσαστε, ώστε να αξιοποιούμε και να μη σπαταλούμε την δύναμη που υπάρχει στην γυναικεία φύση. Τονίζει ότι ο μοναχός πρέπει να προφυλάσσεται από τα διάφορα κοσμικά ρεύματα, και συγχρόνως αναφέρεται και σε θέματα που αφορούν στους λαϊκούς, αλλά σχετίζονται και με τον Μοναχισμό.
– Η πέμπτη επιστολή είναι “λίγες σελίδες περί παρθενίας και αγάπης”. Ο Γέροντας, με όσα γράφει, θέλει να χτυπήση το πλανεμένο φιλοσοφικό και δυτικο-αιρετικό πνεύμα, που έχει εισχωρήσει και στην Εκκλησία, και να μας βοηθήση να καταλάβουμε “τι θα πη Χάρις Θεού”, ώστε να δίνουμε σ’ αυτήν τα πρωτεία και όχι στο “σκέτο μυαλό”.
– Τέλος, η έκτη επιστολή είναι ένα ξέσπασμα ευγνωμοσύνης προς τον Θεό, ο Οποίος από την μεγάλη Του αγάπη μας επισκέπτεται με διάφορους τρόπους. Σε είκοσι σύντομες και αποφθεγματικές παραγράφους ο Γέροντας ορίζει ποιος είναι ο αληθινά “μακάριος” άνθρωπος.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος
Διαθήκη
ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’ – Προς αρχαρίους
ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’ – Μικρή ευλογία από λίγους “ξηρούς καρπούς”
ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’ – “Πνευματικά βότανα”
ΕΠΙΣΤΟΛΗ Δ’ – “Μια χούφτα πείρα, κολοκυθόσποροι καβουρντισμένοι στα πυρά των πειρασμώ픨
ΕΠΙΣΤΟΛΗ Ε’ – Περί παρθενίας και αγάπης
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ς’ – Μακαρισμοί
ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ
– Αγιογραφικών χωρίων
– Εννοιών, πραγμάτων και ονομάτων